أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

218

قانون ( فارسى )

سوپ مرغ خورند . آبهاى زاج بلورى ضد سقط بچه و ريزش حيض است . آبهاى گوگردى براى دفع درد زهدان سودمندند . آب بسيار سرد براى غريزهء جنسى خوب نيست ، جنبش آب پشت را منع كند و نمىگذارد بيرون آيد ، شكم را بند آورد . آب شور اول اسهال دهد و بعدا بوسيلهء خشكى كه در اوست شكم را بند آرد . آبهاى معدنى عموما مانع ريزش بول و حيض و بچه آوردن هستند . اكثر آبهاى معدنى شكم را اسهال دهند و قبضى آورند . مثلا آب زاج بلورى بندآورندهء شكم است و گاهى قولنج مىآورد . آبهاى آهنى و مسى براى گرده بسيار خوبند و در علاج قولنج مفيدند . آبهاى تيره سنگ كليه و مثانه پديد آورند . آبى كه آهن تفته را در آن بگدازند داروى خون برآوردن است . تبها : آبهاى گوگردى و گل‌آلود و آب راكد مردابها سبب تب مىشوند . آب غليظ تب سه در ميان ارمغان آرد . زهرها : مار گزيده در آب دريا نشيند سود بيند و اين علاج پادزهر ساير گزنده‌هاى كشنده است . مزمار الراعى ( بارهنگ آبى ) : خاصيت : زداينده است . ورم و جوش : ورم‌هاى گرم را مىگدازد . اندامان غذا : درد اندامان سبك و سنگين درونى را از بين مىبرد . اندامان دفعى : آب‌پزش سنگ كليه را خورد كند و بيخش در علاج قرحهء روده نافع است . مغاث ( انار صحرايى ) : بعضى گويند رگ انار صحرايى است . ليكن از آنجا كه تخمش شهوت‌انگيز است و غريزهء جنسى را بسيار تقويت دهد شايد رگ انار صحرايى نباشد . مزاج : تا دوم گرم و در سوم تر است . خاصيت : اندامان را توان بخشد . آرايش : فربهى آرد . مفاصل : ضمادش براى درد استخوان ، شكست استخوان ، سستى ماهيچه‌ها ، نقرس ، ترنجيدگى ، پينهء استخوانى ، سختى مفاصل اثر مثبت دارد . اندامهاى تنفسى : سفت‌شده‌هاى گلوى و شش را نرم مىنمايد . اندامان دفعى : شهوت‌انگيز و بويژه تخمش بسيار شهوت‌انگيز است . مرداسنج ( مردارسنگ ) : مردارسنگ آنك سوخته است و شايد از غير آنك هم بدست آرند . در ساختن مردارسنگ بسيار رنج برند . آنك را در سركه يا در شراب مىپزند . از آن پس يك بار يا دو بار مىسوزانند يا بر اخگر مىگذارند تا مىسوزد . و هرآنچه بالانشين مىشود دور اندازند . يا اينكه آنك را با گندم و جو در آب مىجوشانند تا ترك‌ترك مىشود . آنگاه آب را مىريزند و گندم را از آن مىزدايند و باز در آب تازه مىجوشانند تا بىآلايش و خالص گردد . و آن آب را نيز تبديل مىنمايند و آن‌قدر اين عمل تكرار مىشود تا تماما صاف شود و همانند نمك گردد . و گاهى براى بدست‌آوردنش كارهاى ديگر انجام مىدهند . مزاج : جالينوس گويد به خشكى مايل است و گرمى كم دارد و سرديش ناتوان است . اما كسان ديگر گويند گرايش به سردى دارد و شسته‌اش حتما سرد است . خاصيت : گيرنده و خشكاننده است . همراه گيرندگى كمى زدايندگى دارد . چسبان است و غليظ را رقيق گرداند و گيرندگى و زدايندگىاش كم و ملايم است . در مرهمها كه از چندين دارو تركيب مىيابند مردار سنگ به كار آيد . زيرا از گداختن زياد از حد و خورندگى و گيرندگى داروها مىكاهد . آرايش : بوى تن و زير بغل را خوش كند ، پوست‌اندازى ران